دکتر علیرضا رامروز، استاد مدعو دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) تهران در پاسخ به سؤال خبرنگار پایگاه خبری ترشیز خوان؛ درباره تشبیه حملۀ ناگهانی اسرائیل به لبنان در لحظه مذاکره آتشبس به «انحراف از استانداردهای حسابداری»، اظهار داشت: «در حسابداری مدیریت، بهایابی استاندارد ( Standard Costing) یک روش سنتی برای ارزیابی عملکرد مدیران از سوی مالکان است، اما در جنگ رمضان، رژیم صهیونیستی را نمیتوان مدیر درونسازمانی فرض کرد. نظام جهانی با “عدم تقارن اطلاعاتی” (Information Asymmetry) مواجه است؛ هم از نوع “کژ گزینی” پیش از قرارداد و هم “کژمنشی” پس از قرارداد.»
رامروز افزود: «آمارهای جهانی سال ۲۰۲۴ نشان میدهد تنها حدود سه درصد تقلبها توسط حسابرس مستقل کشف میشود. در مورد اسرائیل اساساً نیازی به کشف نیست؛ چون عامل نقض، بهطور علنی مرتکب تقلب میشود. سؤال اصلی این است که چرا عوامل تنبیهی بازدارنده در سطح بینالمللی چنان ضعیف عمل میکنند که جلوی این “نقض تعهد آشکار” را نمیگیرند.»
«بیاعتمادی سیستمی» پس از رسواییهای مالی آمریکا؛ درس عبرتی برای مذاکره
این استاد مدعو دانشگاه امام صادق (ع) با اشاره به پیامدهای نقض عهد در نظام مالی جهانی خاطرنشان ساخت: «پس از رسواییهای مالی انرون و ورلدکام در سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ که منجر به رویگردانی سرمایهگذاران از بازار سهام آمریکا شد، کنگره آمریکا قانون ساربنز-آکسی (SOX) را تصویب کرد که مسئولیت تقلب را متوجه مدیریت ارشد واحدهای تجاری میدانست و جرائم مربوطه را برای حصول بازدارندگی به شدت افزایش داد. این نشان میدهد که بیاعتمادی سیستمی ناشی از دادههای غلط، سرمایه اجتماعی را تخریب میکند و به دلیل خدشهدار کردن شفافیت مالی، استقبال از بازارهای مالی را اساسا با مشکل مواجه میسازد.»
وی تصریح کرد: «در مدیریت روابط بینالملل، بازیگر غیرشفاف و غیرقابل اعتمادی مانند آمریکا پس از نقض مکرر تعهدات، دیگر نمیتواند با همان شروط اولیه وارد چانهزنی شود. هر توافق جدید نیازمند مکانیسمهای پیشگیرانه سنگینتر و جرایم سختتر برای نقض عهد است.»
از کنترلهای داخلی تا نقطه سر به سر در مذاکرات
مدیر ارشد حسابرسی داخلی حوزه بانکی در ادامه با اشاره به رساله دکتری خود در حوزه مبانی حسابداری اسلامی گفت: «حدود ۵۰ درصد تقلبها به مشکلات کنترل داخلی بازمیگردد (۲۱ درصد نبود کنترل و ۲۹ درصد نقض کنترل). تجارب گذشته نشان میدهد که باید “نقاط قرمز” به عنوان داراییهای غیرقابل مذاکره تعریف شوند. در حسابداری بها، مفهوم “نقطه سر به سر” (Break-even Point) به ما میگوید پایینتر از کجا واگذاری، زیان محض است. در مذاکرات نیز چنین نقطهای باید مشخص و به طرف مقابل اعلام شود.»
وی تأکید کرد: «از منظر اخلاق اسلامی، توجه به پاسخگویی به خداوند و باور به اینکه مالک نهایی داراییها خداست باعث میشود اراده جبهه حق از هرگونه گزند و لغزشی در امان باشد. همانطور که رهبر شهید انقلاب فرمودند: وعده الهی حق است و پیروزی با جبهه حق است.»
بدهی اخلاقی آمریکا و اسرائیل؛ فرصتی برای گزارشگری شفاف
علیرضا رامروز در پاسخ به هزینههای انسانی جنگ ۴۰ روزه لبنان گفت: «در حسابداری اجتماعی، استانداردهای گزارشگری پایداری (ESG Reporting) بر گزارشدهی در زمینههای زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی تأکید دارد. متأسفانه استانداردهای بینالمللی به مفاهیم و ارزشهای اسلامی توجه ندارند. حملات اخیر نشان داد که مدعیان این استانداردها خود در عمل، بزرگترین نقض کنندگان مسئولیت اجتماعی هستند.»
عضو و دارنده فلوشیپحرفهای سازمان آئوفی افزود: «تبیین شفاف آسیبهای وارده به لبنان و مردم آن در قالب همین استانداردها و گزارشگری پایداری، میتواند به ابزار فشار دیپلماتیک علیه آمریکا و اسرائیل تبدیل شود. این “بار بدهی اخلاقی” ریسک مشروعیت آنان را افزایش میدهد.»
هزینه کنترل، هزینه نیست؛ سرمایهگذاری کسب برای درآمد است
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال در پایان گفت: «هزینه کنترلهای داخلی هوشمند و مستمر، هزینه محسوب نمیشود. در حسابداری میدانیم که درآمد بدون هزینه ایجاد نمیشود. هزینهها آیتم مثبت و مولد درآمد هستند.
هرچه برای جذب، گزینش و استفاده از نیروهای مخلص و پرورش سرمایه انسانی دغدغهمند و ارزشمدار هزینه کنیم، از نفوذ جلوگیری کرده و به سود پایدار رسیدهایم و همانطور که در موکب دانشگاه آزاد اسلامی در میدان فردوسی مطرح شد، اسلامیسازی علوم انسانی عرصهای نیست که خالی بماند؛ عزیزان این حوزه باید پای لانچرها باشند.»
خبرنگار: ابوالفضل مودب
